Dronevideo Friesland

Dronebeeld is in Friesland zinvoller dan in de meeste provincies, om een simpele reden: er is iets te zien. Land, water, een bouwproject in zijn omgeving, een bedrijventerrein in verhouding tot de weg ernaast. Vanaf de grond zie je een pand. Vanuit de lucht zie je waar het staat.

Tegelijk is dit het onderdeel van videowerk waar de meeste regels op van toepassing zijn, en waar de meeste onzin over rondgaat. Deze pagina zet op een rij wat er werkelijk mag, wat dat voor jou als opdrachtgever betekent, en wanneer dronebeeld wel en niet iets toevoegt.

De regels in de open categorie

Vrijwel al het commerciële dronewerk in Nederland valt in de open categorie. Dat is de categorie voor vluchten met laag risico, waarvoor je geen toestemming van de Inspectie Leefomgeving en Transport nodig hebt, mits je je aan de regels houdt.

• Maximaal 120 meter hoogte. Dat is de bovengrens, en hij geldt overal in deze categorie.
• Altijd zicht op de drone. De vlieger moet de drone met het blote oog kunnen zien. Vliegen op het schermbeeld alleen mag niet.
• Niet in het donker. Omdat er permanent zicht op de drone moet zijn, is nachtvliegen in de open categorie niet toegestaan. Vliegen buiten de daglichtperiode kan alleen in de specifieke categorie, met een ontheffing van de ILT.
• Nooit boven mensenmenigten. Dit geldt voor elke klasse drone, zonder uitzondering.
• Geen gevaarlijke stoffen vervoeren en niets laten vallen.
• Minimumleeftijd 16 jaar. Jonger mag alleen onder begeleiding van een gecertificeerde exploitant van 16 of ouder.

Vliegbewijs, registratie en Remote ID

Drie verplichtingen die los van elkaar staan en die vaak door elkaar worden gehaald.

Het vliegbewijs. Weegt de drone 250 gram of meer, dan is een vliegbewijs verplicht. Voor de subcategorieën A1 en A3 haal je dat met een online opleiding en een kennistoets bij een door de overheid aangewezen examen-instelling, waarna je het vliegbewijs bij de RDW aanvraagt. Voor A2 komt daar een aanvullend vaardigheidscertificaat bij.

Het exploitantnummer. De eigenaar van de drone registreert zich bij de RDW en krijgt een exploitantnummer dat op de drone moet staan. Alleen drones onder de 250 gram zonder camera, en speelgoeddrones onder dat gewicht, zijn hiervan uitgezonderd.

Remote ID. De drone moet tijdens de vlucht op afstand identificeerbaar zijn, tenzij hij een C0- of C4-label heeft. Het komt erop neer dat een drone met camera in de praktijk altijd te herleiden is naar de vlieger.

De subcategorieën en wat ze betekenen voor de afstand

Welk C-label een drone draagt bepaalt hoe dicht je bij mensen en bebouwing mag komen. Dat is voor jou vooral relevant omdat het bepaalt of het beeld dat je in gedachten hebt überhaupt te maken is.

Waar het in Friesland niet mag

Hier zitten twee beperkingen die deze provincie harder raken dan de rest van het land.

De Waddenzee. Boven dit beschermde natuurgebied geldt een absoluut verbod, voor alle typen drones. Dat is geen richtlijn maar een verbod, en het is precies het gebied waarvan mensen het vaakst beeld willen. Daarnaast kunnen provincies bepaalde Natura 2000-gebieden aanwijzen waar in de open categorie niet gevlogen mag worden, en Friesland heeft daar veel van.

Luchthavengebieden. Rond luchthavens gelden zones waar niet gevlogen mag worden. Voor Friesland speelt daarbij ook de militaire luchtvaart mee, wat betekent dat een deel van de provincie in de praktijk lastiger of niet beschikbaar is dan mensen aannemen.

Verder is vliegen in de open categorie onder meer verboden boven overheidsgebouwen, militaire oefenterreinen, evenementen en tijdelijk afgezette gebieden, wegen waar 80 kilometer per uur of harder gereden mag worden, spoorlijnen, hoogspanningsleidingen, drinkwaterzones, grote zeehavens, helikopterplatforms bij ziekenhuizen, terreinen met gevaarlijke stoffen, beveiligde terreinen en gebieden waar hulpdiensten bezig zijn. Boven koninklijke paleizen geldt een absoluut verbod.

Welke zones op een specifieke locatie gelden, controleer je vooraf in de officiële kaartviewer of via de GoDrone-app. Dat gebeurt bij NJ Visuals standaard voordat een draaidag wordt ingepland, want een locatie die niet mag is een probleem dat je op de ochtend zelf niet meer oplost.

Verzekering

Voor drones vanaf 20 kilo is een verzekering wettelijk verplicht en moet die in de exploitantgegevens bij de RDW staan. Daaronder geldt die plicht niet automatisch, en juist daar zit een valkuil: niet elke aansprakelijkheidsverzekering dekt schade veroorzaakt door een drone.

Schade kan flink oplopen, zeker als er iets op een auto, een dak of een persoon terechtkomt. Vraag daarom niet alleen of iemand verzekerd is, maar of drone-schade in die polis is opgenomen.

Wanneer dronebeeld iets toevoegt, en wanneer niet

Dronebeeld werkt als het informatie geeft die je vanaf de grond niet kunt geven. Schaal, ligging, voortgang, samenhang. Een bouwproject dat elke maand vanuit dezelfde hoogte wordt vastgelegd, laat iets zien wat geen enkele foto kan.

Het werkt niet als het alleen bedoeld is om indruk te maken. Een zwevende opening boven een pand waar niets bijzonders aan is, voegt niets toe en kost een deel van de aandacht die je maar één keer krijgt. In de montage sneuvelt zo’n shot dan ook meestal.

Praktisch gezien is dronebeeld bovendien zelden een losse opdracht. Het levert het meeste op als onderdeel van een grotere productie, waarbij op dezelfde dag ook op de grond wordt gefilmd. Van het totale werk gaat ongeveer een derde op aan filmen en twee derde aan montage, dus een extra element toevoegen op een dag die er toch al is, kost relatief weinig.

Wat het kost en hoe het gepland wordt

Een compacte videoproductie begint bij 500 euro. Dronebeeld als onderdeel van een grotere productie is een beperkte meerprijs. Bij de richtprijzen is te zien hoe dat per situatie uitpakt.

Een draaidag met drone wordt altijd met een uitwijkdag gepland. Wind is hier de bepalende factor, meer dan regen, en dat is in Friesland geen theoretisch risico. Je krijgt vooraf een vaste prijs, en een verschoven draaidag verandert die prijs niet.

Voorbeelden van dronewerk staan in het portfolio, onder meer voor bouwbedrijf Van den Berg Timmerwerk, waar lopende projecten vanuit de lucht in beeld zijn gebracht. Bel gerust of stuur een bericht om te bespreken wat er op jouw locatie mogelijk is.